Oudjaarsdag 2026: sta jij er klaar voor?

20 november 2026

Het nieuwe vuurwerkverbod en wat het van jou als handhaver vraagt

Het is oudjaarsdag 2026. De middag is grijs en koud, maar in de wijk hangt al een kruitlucht. Overal hoor en zie je vuurwerk. Een knal achter de flats. Een vuurpijl die boven het winkelcentrum uiteenspat. Een groepje jongeren bij het bushokje, met een rugzak die net iets te zwaar lijkt.

Ook al is het verboden. Want dit is de eerste jaarwisseling onder de Wet veilige jaarwisseling.

Jij loopt in uniform door die straat. Als handhaver sta je in de eerste linie opgesteld om mensen erop aan te spreken. Op de buurman die “altijd al een paar pijlen afstak”. Op de jongen die zegt dat het “maar een paar knallers” zijn. Op de vader die oprecht niet wist dat het niet meer mag. En dan is de vraag: wat doe jij op dat moment? En weet je zeker dat je het goed doet?

Wat is er veranderd?

Kort gezegd: vuurwerk is niet meer “alleen verboden op het verkeerde moment”. Het is gewoon verboden.

  • Bezit én gebruik. Sinds 1 augustus 2026 is het bezit en gebruik van vuurwerk uit de categorieën F2 en F3 verboden. Dat staat nu in artikel 9.2.2.1a van de Wet milieubeheer.
  • Ook in je tas. Vroeger ging het om afsteken buiten de toegestane tijden. Nu is ook vuurwerk in je tas of jaszak al strafbaar.
  • Uitzonderingen zijn beperkt. Alleen personen met gespecialiseerde kennis (zoals politie, brandweer en vergunde professionals) zijn uitgezonderd. Daarnaast kan de burgemeester een ontheffing verlenen, maar alleen voor aangewezen F2-vuurwerk tijdens de jaarwisseling.
  • Een economisch delict. Overtreding is een economisch delict. Dat geeft jou als opsporingsambtenaar bevoegdheden uit de Wet op de economische delicten (WED).
  • Jij bent bevoegd. Sinds 9 september 2026 ben je als boa domein I opsporingsbevoegd voor het landelijke vuurwerkverbod.
  • De APV verandert. Vuurwerkregels in de APV moeten verdwijnen voor zover ze botsen met de wet. Alleen de regels voor carbidschieten mogen blijven.

Wat betekent dat op straat?

Op papier klinkt het overzichtelijk. In de praktijk, om tien uur ’s avonds op een drukke stoep, komt er veel op je af.

  • Je mag controleren. Heb je een aanwijzing dat iemand verboden vuurwerk bij zich heeft? Dan mag je op grond van artikel 23, zesde lid van de WED bijvoorbeeld in zijn tas kijken.
  • Je mag in beslag nemen. Tref je vuurwerk aan, dan kun je het in beslag nemen. Dat vraagt een zorgvuldige afhandeling: een bewijs van ontvangst, de vraag of iemand vrijwillig schriftelijk afstand doet, een kennisgeving van inbeslagname en afhandeling volgens lokale afspraken.
  • Je pv moet kloppen. Je proces-verbaal moet laten zien dat iemand vuurwerk van categorie F2 of F3 bezat of gebruikte, en dat hij geen persoon met gespecialiseerde kennis was. Ontbreekt één van die onderdelen, dan staat je zaak zwak.
  • Minderjarigen vragen extra aandacht. Een Halt-afdoening voor overtreding van het vuurwerkverbod is nog niet standaard geregeld. Via artikel 5 van het Besluit aanwijzing Halt-feiten kan het wel, met toestemming van de officier van justitie.
  • Ook toezicht op ontheffingen. Ben je aangewezen als toezichthouder, dan controleer je ook of ontheffinghouders zich aan hun voorschriften houden. Dat is bestuursrecht, met andere regels dan het strafrecht.

Weten wanneer je een stap terug doet

Minstens zo belangrijk: weten waar jouw rol ophoudt. Volgens het handhavingsplan jaarwisseling van het Ministerie van J&V blijft de inzet van boa’s gericht op preventie, toezicht en het beperken van overlast. Boa’s worden niet ingezet in situaties met een hoge mate van gevaarzetting. En waar de openbare orde in het geding is, blijft dat de verantwoordelijkheid van de politie.

Dat onderscheid maak je niet achteraf aan je bureau, maar in een fractie van een seconde, midden in de knallen.

Waarom een training?

Het Openbaar Ministerie ziet nadrukkelijk een rol voor Boa’s bij het handhaven op kleinere hoeveelheden consumentenvuurwerk op straat. Maar volgens het OM heb je alleen toegevoegde waarde als je volledig zelfstandig kunt werken, zonder terug te vallen op de politie. Daarvoor moet je wel goed opgeleid en uitgerust zijn.

Dat is precies waar het om draait. Deze jaarwisseling is voor iedereen de eerste onder de nieuwe wet. Er is nog geen ervaring om op terug te vallen. Een training helpt je om:

  • de nieuwe regels en je bevoegdheden echt te begrijpen, niet alleen te kennen;
  • een proces-verbaal op te maken dat standhoudt;
  • een inbeslagname correct en veilig af te handelen;
  • mensen aan te spreken in een feestelijke, soms geladen sfeer, zonder dat het escaleert;
  • scherp te houden wanneer jij handelt en wanneer de politie aan zet is.

Zodat je op oudjaarsdag niet twijfelt, maar weet wat je doet.

Bereid je voor met NIVOO

Wil je goed voorbereid de jaarwisseling in? Neem contact op met onze opleidingsadviseurs. Zij denken met je mee over de training die bij jou of jouw team past.
Bel 0346-217421 of mail naar opleidingsadvies@nivoo.nl.
NIVOO – Helpt handhavers groeien!

Dit artikel is gebaseerd op de kennisblog “De Wet veilige jaarwisseling – voor BOA’s domein I” van Luca van Antwerpen.